زگهواره تا گور دانش بجوی

خرید کتاب روز با بیشترین تخفیف

اثر مرکب انتشارات ملینا
اثر مرکب انتشارات ملینا
ادبیات حماسی

راهنمای بخش های این مقاله

ادبیات حماسی

حماسه در لغت به معنای دلاوری و شجاعت است و دز اصطلاح، شعری است داستانی با زمینه ی قهرمانی، قومی و ملی که حوادثی خارق العاده در آن جریان دارد. دراین نوع شعر، شاعر هیچ گاه عواطف شخصی خود را در اصل داستان وارد نمی کند و آن را طبق میل خود تغییر نمی دهد، به همین سبب در سرگذشت یا شرح قهرمانی های پهلوانانه و شخصیت های داستان خود، هرگز دخالت نمی کند و به میل خود درمورد آنها داوری نمی کند. در این مقاله از سایت لرنیان قصد داریم برای شما همراهان گرامی ، به بررسی ادبیات حماسی بپردازیم با ما همراه شوید.

انواع ادبیات حماسی

از نظر موضوع حماسه به چهار گروه حماسه اساطیری، حماسه پهلوانی، حماسه های دینی یا مذهبی و حماسه های عرفانی تقسیم بندی می شود:

1. حماسه اساطیری:اصیل ترین و قدیمی ترین نوع حماسه که مربوط به دوران ماقبل تاریخ است و بر مبنای اساطیر شکل گرفته است. از این نوع حماسه می توان به حماسه سومری گیل گمش و بخش اول شاهنامه فردوسی تا داستان فریدون، بخش هایی از ایلیاد و ادیسه و بخش هایی از تورات، رامایانا و مهابهاراتا اشاره کرد.

2. حماسه پهلوانی:

حماسه هایی که درباره زندگی پهلوانان صحبت می کند. این حماسه ممکن است جنبه اساطیری و یا تاریخی داشته باشد. در این نوع از حماسه، قهرمان داستان معمولا از میان مردم برخاسته و یک پهلوان مردمی است و مرگ برای او بهتر از ننگ است. مانند: رستم، زال، گودرز، بیژن و…

3. حماسه دینی یا مذهبی:قهرمان این نوع از حماسه، یک شخصیت مذهبی است و اساس داستان بر مبنای اصول یکی از مذاهب است. مانند: کمدی الهی دانته، خاوران نامه ابن حسام و…

4. حماسه عرفانی:از جمله حماسه هایی که در ادبیات فارسی بسیار دیده می شود، حماسه عرفانی است. در این نوع از حماسه، قهرمان داستان پس از گذر از مسیری سخت و خطرناک و شکست دادن دیو نفس، سرانجام به پیروزی و جاودانگی از طریق فنا فی الله دست می یابد. مانند داستان حلاج در تذکره الاولیا عطار و داستان منطق الطیر که یک حماسه عرفانی است.
ویژگی های حماسه

بیشتربخوان بیشتر بدان  گرانش

ویژگی های حماسه

۱- یک شعر روایی بلند باشد .

۲- موضوعی کاملا جدی داشته باشد .

۳- با زبانی رفیع و لحنی بسیار ادبی بیان شده باشد .

۴- موضوع آن قهرمانی باشد خداگونه که سرنوشت یک قبیله و یا حتی یک ملت را دست دارد .

شاهنامه ی فردوسی ، ایلیاد و ادیسه ی هومر و بهشت گمشده ی میلتون از مشهور ترین حماسه های جهان هستند که در این چهار ویژگی اولیه و اصلی کاملا با هم اشتراک دارند .

از دیگر خصوصیات کلی حماسه می توان به شکل گیری آن بعد از یک دوره نقل شفاهی ، مبهم بودن زمان و مکان در اثر ، تعلق زمان حماسه به لحظات تکوین یک جامعه و مبارزه برای آن و وجود یک هسته ی تاریخی که با لعاب پر رنگ افسانه و اسطوره پوشیده می شود ، اشاره کرد .

هر حماسه باید دارای چهار زمینه ی داستانی، قهرمانی، ملی، خرق عادت باشد.

ادبیات حماسی
ادبیات حماسی

آثار ادبیات حماسی جهان

حماسه‌های معروفی در جهان وجود دارند که آن‌ها را می‌توان برحسب ملیت‌ها دسته‌بندی کرد.

ادبیات حماسی هند

مهابهاراتا و رامایانا دو حماسه معروف در ادبیات سانسکریت هستند.

ابن کتاب را صد‌ها شاعر گمنام در زمان‌های مختلف از ۲۰۰ سال قبل از میلاد تا ۲۰۰ سال بعد از میلاد سروده‌اند که وسایا آن‌ها ار گردآوری کرده است. مهابهاراتا نزدیک به صد هزار بیت است که پهلوانی‌ها و پیروزی‌های مردان مذهبی مانند کریشنا و آرجونا را بیان می‌کند.

رامایانا سروده والمیکی در قرن سوم قبل از میلاد است که چهل و هشت هزار بیت دارد و در مراسم دینی خوانده می‌شده است.

بیشتربخوان بیشتر بدان  شیوه بلاغی

ادبیات حماسی یونان

ایلیاد و ادیسه، دو سروده هومر یونانی از آثار فاخر ادبیات حماسی یونانیان هستند.

ایلیاد مشتمل بر بیست و چهار فصل بوده و شرحی است بر هفته‌های آخر جنگ‌های ده‌ساله یونان و تروا.

ادیسه دارای بیست و چهار سروده بوده و درباره اولیس، یکی از پهلوانان یونانی جنگ تروا است که در مسیر بازگشت به وطن مصائبی برایش پیش می‌آید.

ادبیات حماسی روم

انه‌ئید اثر حماسی شاعر رومی ویژیل در قرن اول قبل از میلاد، درباره انه‌آس جد افسانه‌ای رومی‌هاست که از جنگ تروا گریخته و پس از ماجراهای مختلف به ایتالیا می‌رسد.

ادبیات حماسی عرب

الحماسه دو کتاب ادبیات حماسی عرب است که توسط دو شاعر بزرگ عرب، ابوتمّام و بُحتری، سروده شده‌اند.

الحماسه ابوتمّام در قرن سوم هجری قمری گردآوری شد و ده باب دارد و در هر باب، قصاید و قطعات شاعران جاهلی و اسلامی انتخاب شده است.

 

ادبیات حماسی

حماسه یکی از انواع ادبی و در اصطلاح روایتی است داستانی از تاریخ تخیلی یک ملت که با
قهرمانیها و اعمال و حوادث خارق ا لعاده در می آمیزد ، ویژگی اصلی حماسه ، تخیلی بودن و
 شکل داستانی آن است. وجود انسان های آرمانی و برتر که از نظر نیروی جسمانی و معنوی
 برگزیده و ممتاز هستند ،از دیگر ویژگی های حماسه به شمار می آید.
در حماسه رویداد های غیر طبیعی و خلاف عادت فراوان دیده می شود و همین رویدادهاست که
میتواند آرمان ها و آرزو های بزرگ ملتی را در زمینه های مذهبی ، اخلاقی و نظام اجتماعی
 نشان دهد و عقاید کلی آن ملت را در بارهء مسایل اصلی انسانی مانند آفرینش ، زندگی ، مرگ و جز آن بیان کند.
شاهنامهء فردوسی نمونهء اعلای حماسه است که استاد سخن ، بزرگترین شاعر حماسه سرا ابوالقاسم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

چندجمله‌ای‌ها x بخوانید...